Tijdens het Baanbrekende Bouwers event van Merwede LAB op 5 februari gaf Bianca Ernst van Buurman Utrecht een heldere en tegelijk confronterende inkijk in wat circulair bouwen in de praktijk werkelijk vraagt. Niet méér materialen, maar betere samenwerking en andere afspraken in de keten.
Bianca maakte al snel duidelijk dat hun innovatie niet draait om het leveren van grote volumes hout. Integendeel: het succes van circulair bouwen zit volgens haar juist in het slim inzetten van circulair hout voor tijdelijke toepassingen, en in het organiseren van hergebruik tussen projecten.
Van leverancier naar ketenpartner
Buurman positioneert zich nadrukkelijk niet als klassieke houtleverancier. Het gaat hen niet om het leveren van duizenden vierkante meters nieuw plaatmateriaal, maar om het faciliteren van een circulaire houtstroom. Hout kan afkomstig zijn uit eerdere bouwprojecten, andere Merwede-ontwikkelingen of via platforms zoals MADopt.
Samenwerking blijkt cruciaal. Door hout na afloop van een project weer af te nemen, ontstaat een systeem waarin materiaal niet eindigt als afval, maar structureel opnieuw inzetbaar wordt. Voor bouwers en voor projectontwikkelaars betekent dat dus ook andere voorwaarden stellen aan hoe om te gaan met materialen op de bouw en steeds kritischer te worden op wat daadwerkelijk bouwafval is.
Gedrag verandert met ervaring - begin met laaghangend fruit
Een opvallend inzicht uit de presentatie was dat circulair bouwen vooral werkt als partijen het zelf ervaren. Hier kan al heel laagdrempelig mee begonnen worden: door voor circulair hout te kiezen als tijdelijke toepassing in de bouw. Denk aan bescherming voor vloeren, liften, trappenhuizen of als tijdelijke constructie. Buurman ziet in samenwerkingen met bouwplaatsen dat aannemers aanvankelijk hout afstaan, maar gaandeweg slimmer omgaan met hun eigen reststromen. Uiteindelijk worden materialen vaker binnen het eigen project of bedrijf hergebruikt.
Die beweging van afhankelijkheid naar bewust eigenaarschap is volgens Buurman Utrecht essentieel. Circulair bouwen wordt dan geen verplichting, maar een logisch onderdeel van het werkproces.
Van intentie naar collectieve afspraak
Tot slot deed Bianca een concrete oproep aan de aanwezige bouwers en leveranciers: spreek de intentie uit om circulair hout structureel toe te passen. Die intentie krijgt vorm in het Utrechts Houtpact, dat op 19 maart wordt ondertekend en gepresenteerd tijdens de landelijke opening van de Week van de Circulaire Economie in de Werkspoorkathedraal.
Het pact is geen eindpunt, maar een startsein. Een gezamenlijke afspraak om circulair houtgebruik in Utrechtse bouwprojecten van ambitie naar praktijk te brengen.
In het kort:
- Circulair bouwen vraagt om ketens, niet om losse transacties;
- Tijdelijke toepassingen zijn een logische eerste stap voor circulair hout;
- Gedragsverandering ontstaat door doen en ervaren, niet alleen door beleid;
- Collectieve intenties, zoals het Utrechts Houtpact, versnellen de beweging.
Bij Merwede LAB zien we deze aanpak als een essentieel onderdeel van toekomstbestendig bouwen: samenwerken, testen in de praktijk en samen verantwoordelijkheid nemen voor wat we gebruiken, maar vooral hergebruiken. We danken Bianca dan ook voor haar interessante presentatie!
Baanbrekende Bouwers is onderdeel van Collectieve Kracht, een project dat medegefinancierd wordt door de Europese Unie.
