Kennisdeling

Spelen is ontdekken, leren en groeien. Voor jonge kinderen vormt het de basis van hun ontwikkeling, waar motorische vaardigheden, sociale interactie en creativiteit samenkomen. In Merwede’s autovrije, groene omgeving bieden de binnentuinen een unieke kans om spel te verweven met de stad. Dit naslagwerk helpt bij het creëren van speelplekken voor kinderen van 0 tot 6 jaar die bijdragen aan een gezonde, inclusieve en levendige wijk. Gebaseerd op expertise en praktijkervaringen, biedt het inspiratie en praktische richtlijnen om meer speelkansen te stimuleren.

Circulair bouwen is meer dan alleen de MPG-score, en draait ook om ontwikkelen, gebruiken en hergebruiken zonder onnodige uitputting van grondstoffen, vervuiling of schade aan ecosystemen – op een economisch verantwoorde manier, ten gunste van mens en dier, nu en in de toekomst. Dit naslagwerk bevat de conclusies en inzichten uit de workshops.

Netcongestie zette in 2023 de gebiedsontwikkeling van Merwede op scherp: woningen konden worden gebouwd, maar voorzieningen dreigden stil te vallen door een overbelast elektriciteitsnet. Afwachten was geen optie. In samenwerking met ontwikkelaars, adviseurs, netbeheerder Stedin en warmteleverancier Essent ontwikkelde Merwede een nieuwe aanpak om de wijk toch goed te laten functioneren binnen beperkte netcapaciteit. Dit naslagwerk beschrijft het proces, de keuzes en de oplossingen die zijn ontwikkeld—zonder blauwdruk, maar mét gezamenlijke urgentie en toekomstgerichte samenwerking.

Merwede staat aan het begin van een ambitieuze transformatie. De ontwikkelplannen voor deze wijk gaan verder dan enkel het bouwen van duurzame woningen en voorzieningen; ze beogen ook de ontwikkeling van een rijke ecologische leefomgeving.

Met de creatie van de ‘Merwedebiotoop’ willen we negen specifieke doelsoorten – van de citroenvlinder en egel tot de gierzwaluw en de tjiftjaf – een thuis bieden. De resultaten van deze nulmeting geven ons een waardevol inzicht in de huidige staat van biodiversiteit en bieden een fundament om onze voortgang te monitoren.

In dit werk nemen we u mee langs een scala aan innovatieve strategieën en technieken om de milieu-impact van betonconstructies te beperken. Van de optimalisatie van paalfunderingen en het gebruik van hybride wapening tot de toepassing van geopolymeerbeton en de nieuwste methoden voor CO2-captatie – dit naslagwerk biedt waardevolle inzichten en concrete handvatten voor om de impact van beton te verkleinen.

Liefde voor de natuur en onze omgeving is iets dat vaak voor lief wordt genomen. Hoe vaak verstillen we nog bij het aangezicht van een rood wordende boom wanneer de herfst zich aandient?

Om de aandacht te vestigen op onze omgeving, realiseren we in Merwede verwonderingsplekken. Ze doen ons even verstillen bij natuur, geven voer voor gesprek over onderwerpen als recyclen of bieden op andere wijze vermaak. Een voorbeeld is de Agoramobiel, een flexibel en interactief leerplatform dat de verbinding met de omgeving vergroot voor de Agoraschool die zich in Merwede zal vestigen.

De bouw heeft een aanzienlijk aandeel in de totale CO2 uitstoot van Nederland, om klimaatverandering zoveel mogelijk te beperken, is het van belang dat we in de bouw sturen op zo min mogelijk CO2 uitstoot. In opdracht van het Merwede LAB heeft LEVS architecten in samenwerking met AM en Synchroon een onderzoek gedaan naar minimalisatie van de CO2 uitstoot en geeft daarbij inzicht op welke wijze dit bereikt kan worden.

De openbare ruimte (buitenruimte) in Merwede is ‘groen tenzij’ en is de uitgelezen plek voor bewoners om elkaar te ontmoeten. Om de ruimte echt ván de bewoners te maken, kiezen we ervoor niet de hele buiten ruimte uit te ontwerpen maar vrije plekken te reserveren voor toekomstige invulling door de bewoners. In dit naslagwerk vind je een uiteenzetting van hoe de inrichting van de buitenruimte zal worden bepaald in samenwerking met bewoners en de omgeving.

Geschiedenis speelt een cruciale rol in het versterken van de identiteit en verbondenheid van stedelijke gebieden, maar in de huidige Merwedekanaalzone is nog maar weinig zichtbaar van het verleden. Daarom is onderzoek gedaan naar het verleden van het plangebied met als doel dit verleden zichtbaar en beleefbaar maken.

Het beleefbaar maken van de natuur in Merwede draagt ertoe bij dat inwoners gaan begrijpen wat het belang is van natuur, er voor willen zorgen en hun verantwoordelijkheid er voor nemen. Ook in eigen huis en tuin. In opdracht van het Merwede LAB heeft OAK inspirerende en concrete maatregelen opgesteld om de natuur in Merwede beleefbaar te maken voor de toekomstige bewoners. In het bijzonder gericht op de onderwaternatuur.

Merwede wordt een groene wijk inclusief een eigen Merwede biotoop met een Big Five: vleermuizen, gierzwaluwen, kleine zangvogels (zoals huismussen), egels en insecten. Echter mogen we het waterleven niet vergeten, zowel in het Merwedekanaal als de diagonaal; een nieuwe ecologische waterverbinding die het Merwedekanaal met het water in Park Transwijk verbindt. OAK consultants brachten de kansen voor de onderwaternatuur in kaart. Je leest erover in dit naslagwerk.

Het Merwede LAB heeft Planalogic gevraagd een parametrisch ontwerpstudie uit te voeren op een bouwblok van Merwede om meer inzicht te krijgen in de relatie tussen de duurzaamheidsdoelstellingen en stedenbouwkundige randvoorwaarden. Daarnaast gaan we op zoek naar de optimale balans voor maximale duurzame impact binnen de randvoorwaarden van Merwede. Dit naslagwerk is een overzicht van de belangrijkste lessen en resultaten.

De waterbergingsopgave is een belangrijk onderwerp in Merwede. Dit naslagwerk geeft een handreiking hoe dit kan worden gecombineerd met groenblauwe daken en de binnentuinen. Dit naslagwerk geeft daarom een voorbeeldberekening van de hemelwateropgave op basis van de uitgangspunten in de samenwerkingsovereenkomst en de beleidsregels “uitvoering programma Merwede”. Ook geeft het een toelichting hoe waterberging ingezet kan worden voor de bewatering van de beplanting op de daken.

Het Merwede LAB heeft DGMR gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de voorlopige energielabels van de woongebouwen uit blokken B4, B5 en B12. Het doel van dit onderzoek is om een overzicht te schetsen van de te verwachten energielabels en de geleerde lessen (“lessons learned”), zodat deze leerpunten ook voor de andere Merwede- blokken gebruikt kunnen worden.