Tijdens het Baanbrekende Bouwers-event van Merwede LAB op 5 februari was de boodschap van Van Wijnen en Alba Concepts glashelder: ‘Ga tijdig de MPG en BENG optimaliseren.’ Klinkt logisch. Gebeurt het ook? Niet altijd.
MPG en BENG als sluitstuk? Dan ben je te laat.
In veel projecten worden MPG- en BENG-berekeningen pas echt serieus genomen in VO of zelfs DO. Op dat moment liggen belangrijke ontwerpkeuzes al vast. De speelruimte is kleiner, data is soms niet volledig in lijn met de laatste vergunningsstukken en optimaliseren voelt ineens als bijsturen in plaats van sturen.
Binnen Merwede is daarom bewust gekozen om het anders te doen. Zo gingen opdrachtgever, adviseurs en Van Wijnen als ontwikkelende bouwer samen al vroeg aan tafel. Ze schakelden Alba Concepts in als inhoudelijke sparringpartner. En dat scheelde een slok op een borrel voor de MPG en de BENG.
Rekenen = begrijpen
Ook Merwede LAB was al vroeg betrokken middels de ontwikkeling van een CO₂-tool waarmee verschillende CO₂-reducerende maatregelen tegen elkaar konden worden afgewogen. Zo werden keuzes echt inzichtelijk gemaakt.
“Al snel bleek dat MPG en BENG communicerende vaten zijn. En op de veelgestelde vraag “Aan welke knop moeten we draaien om het aantal PV-panelen te halveren?” is dan ook maar één antwoord: die knop bestaat niet.”
De reductie van circa 800 m² naar 400 m² PV-panelen bij Merwede Blok 8 was geen simpele ingreep, maar het resultaat van meer dan een half jaar optimaliseren, doorrekenen en heroverwegen.
Slimme keuzes zitten in de details
Al bestaat er dus geen magische knop, kansen bleken er genoeg te zijn. Juist door vroegtijdig integraal te werken, kwamen deze snel in beeld.
- De toepassing van Urban Mine Concrete bracht de ambitie om van 0,56 naar 0,50 MPG te gaan een stuk dichterbij.
- De ZTA-waarde van glas hoeft niet standaard op 0,35 te staan. Een noordgevel kan juist profiteren van extra zonnewarmte in de winter, wat weer effect heeft op de energievraag.
Het zijn dit soort ontwerpkeuzes die alleen zichtbaar worden als je integraal rekent.
Bouw lichter, denk scherper (ook aan subsidies)
Wat Bob van Van Wijnen en Robin Aalbers van Alba Concepts de aanwezigen op het hart drukken: durf lichter te bouwen.
Is massieve baksteen echt noodzakelijk? Of bereik je met keramische steenstrips hetzelfde esthetische niveau, maar met een lagere MPG-score? Dat soort vragen maken het verschil tussen voldoen en optimaliseren.
Een GPR-score van 8,0 is haalbaar en wordt in sommige gevallen ook financieel beloond. Duurzaamheid is daarmee niet alleen een technische opgave, maar ook een strategische keuze.
Belangrijkste takeaways volgens Merwede LAB
- Begin vroeg met het optimaliseren van MPG en BENG;
- Werk integraal: energie en materiaal beïnvloeden elkaar continu;
- Gebruik tools om keuzes inzichtelijk te maken;
- Kleine ontwerpbeslissingen hebben grote impact;
- Lichter bouwen levert structurele winst op;
- Duurzaamheid kan binnen de voorafgestelde budgetten.
Wat deze presentatie vooral liet zien: duurzame prestaties ontstaan niet door één slimme ingreep, maar door een gezamenlijk proces. Wie tijdig begint, ontdekt meer knoppen om aan te draaien dan hij vooraf dacht.
Voor wie van de hoed en de rand wil weten, stelt Van Wijnen de ‘Keuzematrix biobased / circulaire bouwmaterialen – Merwedekanaal Blok E’ beschikbaar.
