Op de Dag van de Ruimtelijke Ordening bracht minister Mona Keijzer een werkbezoek aan Merwede, de toekomstige autoluwe stadswijk in Utrecht. Niet zomaar een knip-en-plakwijk, maar een levend laboratorium voor hoe we in Nederland in de toekomst willen wonen, werken en samenleven.
In een kleinschalig programma met ontwikkelaars, beleidsmakers en ontwerpers stapte de minister letterlijk en figuurlijk midden in het experiment. Daar plaatste ze de eerste vloerplaat — niet met een gouden schep, maar met spierkracht. Ze stapte samen met een groep betrokkenen op de elektriciteitopwekkende fiets, om zo de kraan aan te drijven die de vloerplaat in beweging bracht. Geheel volgens de Merwede LAB mentaliteit, want als het duurzaam kán, dan doen we dat.
Toen de minister haar zoon vertelde dat Merwede autoluw wordt, en dat zij dat toch wel spannend vond, reageerde hij alleen met “niet gek, toch?”. Ze concludeerde dat de jongere generatie dus anders naar mobiliteit en wonen kijkt.

LAB zaken in actie
Bij onze buren van Karma Kebab verwelkomden we vervolgens iedereen die de afgelopen jaren bijdroeg aan Merwede, of in de komende jaren gaat bijdragen aan de creatie van deze stadswijk.
Tijdens drie soundbitesessies — denk high speed panels — doken we met beleidsmakers, energiebedrijven, ontwerpers en ontwikkelaars in de thema’s die Merwede typeren:
- Slimme mobiliteit en samenwerking – Hoe organiseer je een autoluwe wijk waar iedereen toch vooruitkomt?
- Netcongestie – Hoe maak je een wijk energieklaar als het stroomnet al piept en kraakt?
- Wonen in de toekomst – Wat betekent wonen nog in een stad die verandert?
De minister luisterde, reflecteerde en nam inzichten mee terug naar Den Haag. Maar voor ons voelde het vooral als een erkenning van de rol die Merwede speelt als katalysator van verandering.
Merwede LAB: waar ideeën getest worden
De onderwerpen die aan bod kwamen zijn geen abstracte beleidsstukken, maar dagelijkse vraagstukken waar het Merwede LAB zich op stort en samen met onderzoekers en experts antwoorden op formuleert die gelijk in de gebiedsontwikkeling kunnen worden geïmplementeerd.

Waarom dit ertoe doet?
Omdat de grote vragen van onze tijd — woningtekort, klimaatadaptatie, ruimtegebrek — niet wachten. Het eigenarencollectief van Merwede, dat Merwede LAB voor een periode van tenminste 10 jaar oprichtte, laat zien dat deze uitdagingen júíst met schaal kunnen worden opgelost: zo kunnen er op grotere schaal betaalbare woningen worden gebouwd, kan er een oplossing worden gevonden voor netcongestie en kan er groot worden gebouwd zonder de druk op de infrastructuur te verhogen – alle voorzieningen zijn immers in het gebied zelf aanwezig.

Meer weten over de innovaties van Merwede LAB?