In Merwede verrijst een nieuwe stadswijk met hoge ambities. Hoogstedelijk, duurzaam, toekomstgericht. Hoogbouw betekent in de praktijk vaak: beton, staal en glas. Materialen die stevig en betrouwbaar zijn, maar niet per se vriendelijk voor het klimaat.
Toch liggen er kansen. Juist in een project van deze schaal kan biobased bouwen (dus met natuurlijke materialen) een groot verschil maken. Makkelijk is het niet, maar juist daarom het onderzoek meer dan waard.
Dat is wat Merwede LAB en Building Balance samen doen: kijken naar de mogelijkheden om biobased materialen toe te passen in een hoogstedelijke context. Waar past het, wat levert het op, en wat houdt het nog tegen?
Een houten optopping
Soms hoeft het niet eens nóg hoger, maar gewoon slimmer. Op een bestaand industrieel pand in Merwede komt een houten optopping van twee verdiepingen. Hier wordt hout niet alleen constructief toegepast, maar ook als drager voor biobased isolatie. Een voorbeeldproject dat laat zien: zelfs midden in de stad kun je circulair én lichtvoetig bouwen.
Binnenwanden vol kansen
Kijk je naar het totaal aan binnenwanden in Merwede, dan zie je al snel: dat zijn héél wat vierkante meters. Traditioneel worden die gemaakt van metalstudwanden met glaswol, of cellenbetonblokken. Biobased alternatieven zijn er gelukkig wel: van hout skeletwanden gevuld met natuurlijke isolatiematerialen zoals houtvezel, vlas of hennep tot biobased prefab wanden van Faay.
Deze materialen slaan CO₂ op in plaats van het uit te stoten bij productie – een belangrijk verschil in een wijk die in totaal miljoenen kilo’s materiaal verwerkt. Zelfs wanneer het metalen frame en de gipsplaten behouden blijven, kan het gebruik van biobased isolatie al een grote impact hebben. Building Balance deelde hierover eerder het Overzicht Biobased Isolatie, dat beslissers de tools geeft om biobased in overweging te nemen.
Old-school maakt comeback: hout steeds vaker in de gevel
Een materiaal van weleer – dat is hout. Eeuwenoude technieken krijgen nieuw leven ingeblazen, want ook in de gevels zit potentie. Het binnenspouwblad kan ook als houtskeletbouw element, maar ook de gevelafwerking – van panelen tot bekleding – kan met natuurlijke materialen worden uitgevoerd.
Het naslagwerk Duurzame Gevelafwerkingen biedt daarvoor een inspirerend overzicht – van esthetische oplossingen tot de technische voorwaarden. Deze kennis download je direct en gratis op merwedelab.nl.
Een goed gesprek over hout en biobased isolatie
Hoewel biobased isolatie in de houtkeletbouw binnenspouwbladen en in de binnenwanden steeds vaker wordt toegepast, is het gebruik ervan toch nog niet vanzelfsprekend. Brandveiligheid en prijs zijn de meest gehoorde bezwaren. En laten dat nu net de belangrijkste factoren voor bouw zijn: veilige, betaalbare en duurzame woningen blijven voor menig ontwikkelaar het hoogste doel.
Daarom gingen Merwede LAB en Building Balance op 27 november in gesprek met twee gevelbouwers, een architect, een senior adviseur brandveiligheid van Nieman en vijf leveranciers van binnenwanden over de toepassing van biobased isolatie in binnenstedelijke gestapelde bouw.
De meest prangende vragen van ontwikkelaars en bouwers werden beantwoord:
- Welk materiaal kan ik waar vandaag toepassen?
- Wie kan het leveren?
- Wat kan er nog niet?
- Welke risico’s zijn groter? En welke risico’s zijn eigenlijk hetzelfde?
- Zijn die meerkosten echt zo hoog?
Een middag vol inzichten
De kennisbijeenkomst op 27 november bleek precies wat biobased bouwen nodig heeft: een middag waarin praktijk, techniek en ambitie elkaar vonden. Na het welkom van Mirjam Schmull en de introductie over Merwede en Merwede LAB doken we direct de diepte in.
Architect Tim Vermeend (Urban Climate Architects) trapte af met een serie geveldoorsnedes die niet zouden misstaan in een goed handboek. Zijn les: biobased in de gevel is geen vanzelfsprekendheid, maar wél uitvoerbaar—mits je de juiste details kiest en de kinderziektes eerlijk benoemt.
Die eerlijkheid werd perfect doorgezet door Saskia Hegeman (Nieman). Zij fileerde de technische uitdagingen die biobased materialen met zich meebrengen, en maakte haarscherp onderscheid tussen brandwerendheid en brandoverslag.
Daarna schoof het panel aan: Thijs Baneke (Vianen) en Bernard Reuvers (Vront). Hun boodschap was even simpel als essentieel: betrek de gevelbouwer vroeg. Niet in DO of VO, maar in SO. Want wie biobased wil, moet vanaf dag één met de maakbaarheid rekenen.
“Het is fijn dat Merwede LAB en Building Balance dergelijke bijeenkomsten organiseren en partijen uit het werkveld aan het woord laten. Het samen optrekken, van elkaar leren en opschalen is dan ook het credo! Ik word er zelf wel blij van om te zien dat de ‘groene olievlek’ zich steeds maar aan het verspreiden is. Daarom ook nam ik mijn toeleveranciers mee: dit is kennis waar je direct mee verder kunt!”
Na de pauze nam Albert Dun (Dunagro) ons mee in de wereld van prefab kalkhennep: gevels, vloeren en daken met opvallend sterke prestaties, zowel op RC-waarde als op brandveiligheid. Innovatie in optima forma.
Tot slot volgde een reeks compacte pitches die lieten zien hoe breed de biobased markt inmiddels is. Thomas Pijnenborgh (Groene Bouwmaterialen) presenteerde Gutex en Isolena, Frank Hendrikse (IsoHemp) lichtte kalkhennepblokken toe, Rogier van Mensvoort (Isovlas) bracht vlasisolatie in, en Monique Vos sloot af met de biobased prefabwanden van Faay.
Samen vormden ze een overtuigende showcase: biobased binnenwanden zijn geen niche meer, maar een volwassen palet aan oplossingen—van houtvezel tot hennep, van prefab tot blok.
Deze middag liet zien wat er wél kan. Niet als toekomstmuziek, maar als concrete bouwpraktijk. Precies het soort kennis dat nodig is bij bouwers, afbouwers en ontwikkelaars om biobased actief te overwegen in hun plannen.
Dit project is medegefinancierd door de Europese Unie.
Terugkijken?
Kon je er niet bij zijn, maar ben je wel benieuwd naar wat er is besproken? Je kunt de volledige sessie hier rustig terugkijken.
Heb je daarna nog vragen? Stel ze gerust hieronder in de comments of mail naar [email protected].
